» هەڵبژارده

سێهەمین فایلی کۆمیتەی لێکۆڵینەوەی کژار بڵاو کرایەوە

خوێنەرانی بەڕێز سێهەمین فایلی لێکۆڵینەوەی کژار سەبارەت بە “روانگەی دین سەبارەت بە ژنان” بڵاو کرایەوە. کۆمیتەی لێکۆڵینەوەی کژار لەم فایلەی دا سەبارەت بە باوەڕیەکانی ئانیمیسم و چەندخودایی وهەروەها کولتووری دایک-خوداوەند کە لە زۆربەی وڵاتان تەختە بەرد دۆزراونەتەوە کە نزیک بوونەکان نیشان ئەدەن. کە لە هەموواندا ئاستی بەرزی پلەی ژن دەبینرێت. لە ژیانی هەر قەبیلەیەکدا کۆمەڵیک شتی پیرۆز و کۆمەڵێکیش شت کە پێویستە خۆیانی لێ بپارێزن هەبوو. ئەم باوەڕیانە کە وەک تەوتەم و تابۆ دەناسرێن زۆرتر لە ڕووی ئەزموون بە دەست دەهاتن و بۆ نەوەکانی داهاتووش دەگوازرانەوە. هەر بۆیە مرۆڤەکان باوەڕی…

لێگه‌ڕینی ئازادی

رێبەر ئاپۆ رێبواری رێبەر ئاپۆ لە گوندی ئامارا دەستی پێ‌کردبوو و هەنگاو بە هەنگاو رووەو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست مەودای دەبڕی. ئیتر رێبەر ئاپۆ لە خۆڕهەڵاتی ناوەڕاست‌دا لە نێو تێکۆشانێکی دژواردابوو. لە نێو تێکۆشانی ئازادیش‌دا زۆر جاران رووبەڕووی رەشکردن و پاکتاوکاری دەبۆوە.  هەموو هەوڵەکان بۆ رەشکردن و ناشیرینکردن و پاکتاوکردن بەرفراوان کران. یەکەم گەشەسەندنەکانی ‘سەرەتا’ لە چوارچێوەی ‘پیلانگێڕیی نێوەنەتەوەیی لەدژی رێبەر ئاپۆ لە ساڵی ١٩٨٦دا’ روویدا، بەڵێ لەوێوە هەموو هەوڵەکان بۆ رەشکردن و ناشیرینکردن و پاکتاوکردن بەرفراوان کرا. دەبو لە عوسمان سەبری تاوەکوو مەلا عەبدوڵڵای تمۆقی و لە گۆڕەپانێکی بەرفراواندا سەربکەوتایە، کە…

بۆ یادەوەری رۆحی شەهیدان سارا، لەیلا و فیدان

7 نیسان, 2021

لە قەڵەمی گریلا فرانسوا ڤۆلتێر دەڵێت:” بۆ ئەوەی بە باشی بنووسی دەبێت لە وڵاتێکی ئازاددا بژیت.” بەڵام خۆ ئەو نازانێت جەنگاوەرانی وڵاتەکەم بە خوێنی خۆیان چیرۆکی ئازادیان نووسی و بە نەغمەی دڵنشینیان سروودی ئاشتییان بۆ وڵاتەکەیان چڕی. بە چەخماخەی نیگایان هەزاران لاشیان لە ژیانێکی ئازاددا تواندەوە. بە دەیان ئیلاهەی بەهێز وەکوو سارا و لەیلا و فیدانی لێ دەرکەوت. شەهید سارا بە نیگا و بزەی سەر لێوی چیرۆکی فرمێسکاوی سەدان دایکی دەرسیمی لە چەمی مونزووردا شوستەوە و کردی بە ئەفسانەی ژنانی شەڕکەری خۆرهەڵاتی ناوەڕاست. هەڤاڵ سارا، کچە قژ سوورەکەی دەرسیم چرکە…

تاریخچە زندان و اهداف بر‌پایە آن

1 نیسان, 2021

کمیتە تحقیقاتی کژار در فایلی  تاریخچە زندان و اهداف برپایی آن را مورد ارزیابی قرار داد. کمیتە تحقیقات کژار در این فایل تاریخچە مختصر زندان در ایران واولین زندان مخصوص زنان ، اولین قوانین زندان در ایران، هدف از ساخت زندان و استفادە آن از طرف رژیم جمهوری اسلامی ایران،  همچنین زنان در زندان های ایران و شیوە زندانی شدن زنان در دە شصت را مورد تحقیق و ارزیابی قرار داد. این کمیتە در بخشی از این تحقیقات خود زندان را از زبان زنان زندانی شدە دست گرفتە و زنان…

خاوەنداری لە ئەخلاق و ژیانی دیموکراتیک گەورەترین گەوهەرە

ژیان هەورامان یەکێک  لە رەهەندە بنەڕتیەکانی سیستەمی داگیرکاری، نوێنەرایەتی زیهنییەتی پیاوسالاری لە دژی کۆمەڵگایە و شەڕی چەواشەکارییە. رژێم بە رێگای بێ ئێرادە کردن، پێشێل کاری، توشبوون بە ماددەی هۆشبەر و زواجی مێر منداڵان و ..هتد. دەیهەوێت ناخی کۆمەڵگا پووچەڵ بکاتەوە. کۆمەڵگا بخاتە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە. ئەم ڕێبازە شەڕانە نەتەنیا بەرامبەر بە جەستەی مرۆڤەکان نییە بەڵکوو بۆ لە ناوبردنی هەست و روحی مرۆڤایەتی بکار دەهێندرێن. سیستەمی ئێران یەکێک لەو سیستەمە سەرەکیانەیە کە بە شێوازی شەڕی نەرم لە نێو کۆمەڵگا دزە دەکاتە نێو هەر ماڵێکەوە، بانگەشەی رووخانی دەرونی دەکات. کۆمەڵگا لە ناسنامەی…

سێدارە، کوشتن و قەتڵ‌کردنی فەرمی

9 كانونی یه‌كه‌م, 2020

رۆژین هێژا سێدارە، کوشتن و قەتڵ‌کردنە. گوایە سزای مردن بۆ تاوانێکە کە لە لایەن دەوڵەتەوە پێکدێت. کۆتایی هێنان بە ژیانی تاوانبارێکە. کەسێک کە حوکمی کوشتنی فەرمی دەبێت، لە سێدارە دەدرێت. پێناسەی سێدارەش بە ئەندازەی راستییەکەی بەئێشە و هەرگیز شایانی پەسەندکردن نییە. هەرچەندە دڵ و رۆحی مرۆڤایەتی و کۆمەڵگاش ئەم کردەوە هۆڤانەیە پەسەند نەکەن، لە لایەن دەوڵەتەوە پێکدێت. بەڵێ ئەمە حەقیقەتی لەڤیاتانێکی خوێنمژە کە روخساری خۆی نیشان دەدات. لەڤیاتانی ئەمڕۆکە دەوڵەتی مۆدێڕنە و مۆدێڕنیتەی سەدەی ٢١ هێشتاش بە شێوەیەکی هۆڤانە ژیانی مرۆڤایەتی لەناودەبات. بەڵگەی هەرە کۆن سەبارەت بە سێدارە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە…

رووی شاراوه‌ی شه‌ڕی ناوخۆیی

9 تشرینی دووه‌م, 2020

  نەرگیز ئەحمەدی «پیاوان شه‌ڕ ده‌سپێده‌كه‌ن، ژنانیش به‌ڵا و ئازاره‌كه‌ی ده‌كێشن» پێشتر نووسینێكم خوێنده‌وه‌ كه‌ باش له‌ بیرم نه‌ماوه نووسه‌ره‌كی كێ بوو، رسته‌یه‌كی جوانی تێدابوو كه‌ ده‌مهه‌وێت به‌و رسته‌یه‌ ئه‌م نووسینه‌م ده‌سپێبكه‌م. لام وایه یه‌ك له‌ به‌واته‌ترین رسته‌كانه‌ كه‌ به‌باشی گوزاره له‌ ناوه‌رۆكی ئه‌م گوتاره ده‌كات. لە‌و نووسینه‌دا وه‌ها هاتبوو: «پیاوان شه‌ڕ ده‌سپێده‌كه‌ن، ژنانیش به‌ڵا و ئازه‌ره‌كه‌ی ده‌كێشن». له‌و قه‌ناعه‌ته‌دام كه‌ له‌م دونیایه‌دا، ته‌نانه‌ت یه‌ك شه‌ڕه‌شیش نه‌بووه‌ كه‌ ژنان هه‌ڵیانگیرساندبێت. پێش نووسینی ئه‌م گوتاره، زۆر لێكۆڵینم كرد، به‌ڵام ته‌نیا یه‌ك زانیاری و ئاماژه‌یه‌كم ده‌ستنه‌كه‌وت كه ژنان شه‌ڕێكیان هه‌ڵگیرساندبێت. ئەگەر لەسەر…

فێمێنیسید چییە؟

5 تشرینی دووه‌م, 2020

گۆلرۆخ حاتەمی کاتێک ئێمە لە بواری مێژوویی‌، زانستی، وێژە، هونەر، پەروەردە، یاسا و رەهەندەکانی تر سەبارەت بە گۆڕەپانی ژیانی کۆمەڵایەتی لێکۆڵینەوە بکەین، بۆمان ئاشکرا دەبێت کە دروشمی: "دەستپێک ژن بە ئامانج بگرن یان خود دەستپێک دەبێت ژن بمرێت" دووپات دەبێتەوە. کاتێک کە ئەوەش روودەدات؛ بە واتای سەپاندنی هەژموونی و زەوت کردنی مافی سرووشتی ژیان لە ژنە. سەرەڕای لەمپەرەکان لێپێچینەوە لەسەر بابەتەکان، یاسا، رێوەبەر و ئاکادێمیەکان رەوایەت بەم دۆخە کارەساتبارە دەدرێت. دوژمنایەتی بەرامبەر بە ژن سەرلەنوێ و دووبارە ئاوا دەکرێت. دەتوانین بە بەرفراوانی باس لە پێشێل کردنی مافی ژیانی ژنان بکەین…

زۆرترین بینراو:
دوایین بەڕۆژکردنەوەکان:

ماڵپەڕی کەژار - کۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی کوردستان