گرینگترین وانەی پێویست لە دۆزی PKK

7 ته‌مموز, 2022

رێبەر ئاپۆ

    گرنگترین وانەی پێویست لەدۆزی (PKK)ی ئورفا بەدەست بخرێت، دووركەوتنەوەی دووڵایەنەیە لەو رەفتار و كردەوانەی كە توندوتیژی و جوداخوازی دەوروژێنن، بەخێرایی ئەو هەڵسوكەوت و جموجۆڵانە بكرێنە رۆژەڤ، كە بەڕاستی خزمەت بەبرایەتی و یەكێتی ئازادانە دەكات. رێگای ئەمەش پێشكەشكردنی نرخێكی گەورەیە بەزەمینەی ئاشتی، رێگادانە بەگوزارشتی ئازادانەی هەبوون و پێكهاتە كەلتوورییەكان و ناسینیان (اعتراف) و بەبنەماگرتنی پێوانەكانی شارستانی دیموكراتی بۆ چارەسەركردنی تەواوی كێشەكان. ئاشكرایە ئەو هەڵوێستە پێویستیەكی پێكهاتەی راستەقینەی عەلمانی و دیموكراتیانەی كۆمارە.

       ئەو ئەركەی دەكەوێتە ئەستۆی تەواوی ئەندامە هۆشیارەكانی گەلی كورد و تورك لەسەرووی هەمووشیانەوە (PKK)، ئەوەیە؛ لەسەر بنەمای پشتبەستن بەپڕۆژەیەكی بەرفراوانی كۆمەلەی مەدەنی و لەپێناو كۆمارێكی دیموكراتی وعەلمانی بەهەموو هێزی خۆیانەوە بژارێكی چارەسەری پێشبخەن و پراكتیزەی بكەن. هێندەی بڕواكردن بەو راستییەی كە ئەمە راستترین رێگا چارەیە، دەبێت ئەوەش باش بزانرێت كە رێگا و پێڕەوەكانی دەرەوەی ئەمە جوداخوازی، توندوتیژی، نكۆڵی و ئێشوئازار لەگەڵ خۆی دێنێت و لەبنبەستبوون بەوڵاوە هیچ ئەنجامێكی دیكە لەگەڵ خۆیدا ناهێنێت. لەسەر رێبازێكی راست چارەسەری هەموو شتێك، گرێدراوی وەرچەرخانی ئێشوئازارەكانی رابردووە بۆ هێز و هۆشیارییەكی ئازادانە، ئاواكردن و سەرخستنی بزووتنەوەی ئاشتی، سەفەربەرییەكی گەورەی دیموكراتییە لەپێناو خوڵقاندنی ئاییندەیەكی پڕلەهیوا.

      كەواتە لەچوارچێوەی كێشەی سەرەكی ناوچەكە و رێگای چارەسەركردنی: لەمیانەی ئەو پێناسە پوخت و بەناوەڕۆكە، شڕۆڤەیەكی هاوچەرخانەی حەزرەتی ئیبراهیمی بەچ واتایەك دێت؟

     1ـ بەرلەهەموو شتێك ئایینە تاكخوداییەكان بەگوێرەی ناوەڕۆكەكەیان پێویستیان بەڵپرسینەوەیەكی قووڵ هەیە. ئەمەش لەپێناو ئازادی و نزیكبوونەوەیەكی زیاترە لەراستینەی ئایینی ئیبراهیمی، چونكە بەناسنامەیەكی ئایدیۆلۆژی بەرژەوەندی تەواوی چینە دەسەڵاتدار و چەوسێنەرەكان داپۆشێت، بەواتای ئایینی ئیبراهیمی نایەت. لەسەر ئەم بنەمایە؛ عیبادەتكردن لە مزگەوت، كڵێسا و كەنیست بەواتای وابەستەبوونی لەناخەوە بۆحەزرەتەكانی محەمەد، عیسا و موسا نایەت. ئەو پێخەمبەرانە كەسانێكن كە لەسەردەمی خۆیاندا شڕۆڤەی هزری و رەفتاری ئەخڵاقییان گەیاندە لووتكە. بەراستی گرێدان و رێزگرتن لەپێخەمبەران بەواتای بەهاپێدان و بە بنەماگرتنی ئەخڵاقی ئازاد و هێزی راسیۆنالی هەرە پێشكەوتووی سەردەم و جێبەجێكردنی پێویستییەكانی دێت.

     2ـ هەربۆیە عیبادەتی راستەقینە ئەو كردارانە نییە كە هەزاران ساڵە دووبارە دەكرێتەوە و واتای خۆی لەدەستداوە، لەشوێنی ئەوەی عیبادەت چەند بارەبكرێتەوە، چەندەی بۆت دەكرێت نرخ و بەها بەزانست، ئازادی و هونەر بدەی، لەمیانەی وابەستەبوون بەم راستیانەوە ژیانی تاك و كوێمەڵ رێكبخەی. گەورەترین عیبادەت بەزاڵكردنی زانست، ئازادی و هونەر لەناو هەموو رەهەندەكانی ژیانی تاك و كوێمەڵگادا تێپەڕدەبێت.

     3ـ ئیتر مەرجەكانی باوەڕمەندی (ئیمان) لەپێوانە كڵاسیكەكانی لەجۆری نوێژ، رۆژووگرتن، قوربان(حەج)، زەكات و كەلیمەی شەهادە زیاتر، لەرێگەی زانستەوە گەیشتنە بەفەلسەفەی دیالەكتیك، لە ئەخڵاقیشدا هۆشیاری و رەفتاری ئازادی، لەهونەریشدا گەیشتنە بەچەمكی جوانی و بەشێوەیەكی ئارەزوومەندانە جێبەجێبكردنی پێویستییەكانییەتی. ئیتر پێشەنگایەتیكردن و نیشاندان و فێركردنی رێگاكانی لەمزگەوت، كڵێسا و حەوراكان لەچاخە راستەقینەكاندا پشت بە بنەماگرتنی ئەم راستیانە دەبەستێت. خنكاندنی لەنێو رەفتارو هەڵسوكەوتە بێواتاكان، بەواتای ناكۆكبوون لەگەڵ ناوەڕۆك و (ئیمان) دێت.

     4ـ عیبادەتی راستەقینە ئەوەیە كە لە گۆڕەپانی پراتیكی و بەرجەستەدا بەقووڵایی فێری پێوانەكانی شارستانی دیموكراتی بیت، لەپێناو جێبەجێكردنی پێویستییەكانیشی هەوڵبدەی بەباوەڕی و شێوەیەكی كارامە تەواوی هێزی خۆت بخەیتە گەڕ. ئیتر بانگهێشتكردنی خەڵك بۆ ئەوەی بەیانی و ئێوارە لەسەر بەرماڵ كەلیمەی شەهادە دووبارەبكەنەوە و ئەمە بەمەرجی سەرەكی ئیمان و جێبەجێكردنی ئەركەكانی دابنرێت، ئەمە هەرگیز بەواتای وابەستەبوون بەئایینی ئیبراهیمی راستەقینە نایەت. شتێك كە واتاكەی نەزانی و لەبەرزترین ئاستدا پەیوەندی بەژیانی رۆژانەوە دروست نەكەیت و لەدەزگابوونیدا سەركەوتو نەبیت، ئایینە ئیبراهیمییەكان ئەمە وەكو ئیماندار و عیبادەتكاری پەسەند ناكەن. فێربوونی قووڵترین هزری زانستی و فەلسەفەی هەنووكەیی و سەردەم، وەكو پیرۆزترین كاروكردار دەستنیشانكردنی رەفتاری ئازاد و لەرێگای هونەرەوە گەیشتنە بەجوانترین گوزارەكانی ژیان، ئەمە بەواتای ئەندامێتی ئایینی ئیبراهیمی راستەقینە دێت.

     5ـ بۆ كرداری ئەمەش: لەمیانەی جێگرتن لەچەند پڕۆژەیەكی رێكخراوی مەدەنی، رزگاركردنی شوێنەوارە مێژووییەكان و ژینگەدا بەدیدێت. بەراستی كاتێك هەركەس و گروپێك لەناو چوارـ پێنج رێكخراوی مەدەنی لەجۆری: ڕێكخستنەكانی ئاشتی تاوەكو دەگاتە كۆمەڵەكانی مافی مرۆڤ، لەپارتیبوونی دیموكراتییەوە تاوەكو دەگاتە كۆبوونەوەی خۆپیشاندانە جەماوەرییەكان، لەیەكێتییەكانی ژنی ئازاد تا دەگاتە یەكێتییەكانی ڵاوان، منداڵان و بەساڵاچوان، لەئۆرگانەكانی چاپەمەنی و راگەیاندنەوە تا دەگاتە یەكێتییەكانی ئابووری، بازرگانی و داراییەكان، لەوەرزشەوە تا دامەزراوە هونەرییەكان، لەپەروەردەی سەرەتایییەوە تا ئەكادیمیا، لە كۆمەڵەكانی ژینگەوە تا پاراستنی مێژوو و كەلتوور، لەزانستەوە تا دەگاتە تەكنەلۆژیا، بەقەدەر هێزی خۆی بەشداری تێدا بكات، بەڕاستی بەواتای كردار(عمل) دێت. مانەوە لەدەرەوەی ئامانە بەواتای ژیانێكی بێ پراتیك و ژیان و مردنێكی بێ ئیمان دێت.

     6ـ مانای ژیان لەگەڵ حەڵاڵ و حەرامدا گۆڕاوە. گەیشتن بەهۆشیاری سەردەم و راستی مێژوویی، بوون بەخاوەنی گوزارشتی ئازادانەی زمان و كەلتوور، بەدەستهێنانی مافی رەنج، بەبنەماگرتنی ئەو سیستەمە سیاسی و كۆمەڵایەتییەی ئەمانە فەراهەمدەكات. بوون بەخاوەن ژیانێكی باوەڕمەندی و حەڵاڵ مسۆگەر دەكات. ژیان لەدەرەوەی ئەم بەهایانە، بەدەستهێنانی هۆشیاری سەردەم و راستی مێژوویی، نەبوونی سیستەمێكی كۆمەڵایەتی و سیاسی دادوەرانە، بەواتای ژیانێكی بێئیمانی و حەرام و نەعلەت ڵكراو دێت. پێخەمبەرایەتی و نەریتی ئیبراهیمی راستەقینە تەنیا لەم چوارچێوەیەدا حەڵاڵ و حەرام پێناسە دەكات و پێویستییەكانی جێبەجێدەكات. ئەگەرنا بەبێ ئەوەی واتاكەی بزانیت، نەزانی كە لەگەڵ ناوەڕۆكی ئایین و نەریتی ئیبراهیمی ناكۆكە، بەواتای تێكەڵكردنی خاوەندارێتی ویژدان و بوون بەئامراز دێت، ئەمەش مەلەكردنە لەنێو زەلكاوی ژیانێكی تەژی لەحەرامدا.

     7ـ لەچوارچێوەی گشتییدا خاوەن دەركەوتنە لەناسنامەی راستەقینەی ئورفا و دەوروبەری: كە لەهەرسێ ئایینەكەدا گوزارشت لەپیرۆزییەكەی كراوە، رەنجی خوڵقێنەر، ژیانی ئازاد و بەكەرامەت، جوانی و ئاشتییەكەی، پێوانەكانی دادوەری راستی و ژیان لەمیانەی ئەقڵ و ویژدان. هەموو كارە خێر (چاك)ەكانی لەجۆری نوێژ، رۆژوو، زەكات و كەلیمەی شەهادە و … هتد. تەنیا ئەوكاتەی بەگوێری ئەم پێناسانە رەفتاربكرێت باوەڕمەندی و تێكۆشان واتادار دەبێت. ئەوكردار و چاڵاكیانەی كە تەریقەتەكان بەناوی ئایینەوە پەنای بۆ دەبەن، فەرمی بێت یاخود نافەرمی لەجەهالەت (نەزانی) بەوڵاوە هیچ واتایەكی دیكەی نییە. لە كڕنۆش بردن بۆ نەمرودە هاوچەرخ و بتەكان بەوڵاوە هیچ مانایەكی دیكە نابەخشێت. تەنیا ووشەی (ئەڵڵا) و (نەمرود) جێگۆڕكێیان كردووە. لەرۆژگاری ئەمڕۆماندا شێوەی ئەو بەهایانەی بەناوی (ئەڵڵا)وە دەپەرسترێت بەگوێرەی سەردەمەكەی خۆی بەتەواوی گوزارشتێكە لەنەمرود. گەورەترین جەهالەت (نەزانی) لەرۆژگاری ئەمڕۆماندا ئەو نرخ و بەهایەیە كە بە سیستەمی ئیڵاهی راستینەی نەمرود دەدرێت. زیهنییەت و كردەوە ئایینییەكان لە راهیبیە سۆمەرییەكان كۆنەپەرستترە، لەخزمەتی ستەمكار و چەوسێنەرەكاندان، بەڵام بەزارەكی دوعا و سوورەتێكی زۆر ئەزبەرە دەكەن، باس لەفەرموودە دەكەن و مەراسیمەكانی دیكەی عیبادەت پەیڕەو دەكەن، ئەمانە تەنیا دەتوانن هاوتای تایفەی نەمرود و ئەبوجەهلیان بكەین. پارچەكردنی بتەكانی ئەو جەهالەتەی سەدان ساڵە بەڕێوەدەبرێت، لەمیانەی هۆشیاری و چاڵاكییەكانی بەرگری رەوا، بەشێوەیەك كە بەگوێرەی مێژووی رەنج و ئازادی بێت، بكەوێتە چوارچێوەی پێودانگە نوێكانی شارستانی دیموكراتی، بەواتای گرێدان بەپیرۆزی راستەقینەی ئیبراهیمی دێت. كاتێك نەمرودگەرایی هاوچەرخ و بتەكانی لەمیانەی ئەم چەمكەوە هەڵسەنگێنرێت و پێویستییەكانی جێبەجێبكرێت، ئەوكاتە دەتوانرێت باس لەپەیڕەوكردنی رێبازی تەواوی پێخەمبەر و كەسایەتیە پیرۆزەكان بكرێت، ئەو كات دەبیتە خاوەنی ئیمان و ئەخڵاقێكی راستەقینە.

      هەم وەكو (PKK)، هەم وەكو بەرپرسیارێكی لەپێشینەی ئەو ژیانەی لە ئورفا جێگای باسە، لەو بڕوایەدام لەسەر ئەو بنەمایەی ئاماژەمپێكرد بەرگریكردنێكی راستم بەرامبەر سەردەم و رەخنەدانیشم بەرامبەر بەمێژوو پێشكەشكرد.

     لەو بڕوایەدام ئەو رێگایەم رۆشنكردەوە كە لە وڵاتەكەمان و ناوچەكەمانەوە بۆ تەواوی مرۆڤایەتی پێویست و سوودبەخشە، ئومێدەوارم لەمە بەدواوە ژیان زیاتر لەسەر بنەمای ڵبوردن و ئاییندەی ئازاد پێشبكەوێت و رەنجیش بەهای بەرامبەری خۆی بدۆزێتەوە، لەم بارەیەوە مێژوو دەبێتە شاهیدی راستەقینە، بانگەوازی بۆ هەر كەسێك دەكەم ئەركی سەرشانی خۆی جێبەجێبكات و رێزی خۆمتان پێشكەش دەكەم.