جوانتراین هونەر، هونەری سیاسەتە

27 كانونی دووه‌م, 2017
شیرین ڕۆدین 
ڕۆژنامەنووس

بە درێژای مێژوو تا ڕۆژی ئەمرۆ ئەگەر چاوێك  بە مێژووی ئێراندا بخشێنینەوە، ئەوە مژارێکی سەرنج ڕاکێش دەبینین کە هەمیشە ئێران بە دەسەڵات و سیاسەتی خۆی لەسەر بنگەی کۆیلە کردنی ژن کاریکردوە و ئێستاش بەردەوامە. وەك کارێکی لەمێژینەی، هێرشی بەرهەم و نرخە مەعنەویەکانی ژنان دەکات، لەناو کۆمەڵگادا لەهوڵی ئەوەداییە کە ژنان بێ نرخ و وەك کاڵاێەك نیشان بدات، کە ژن بۆ خزمەتی پیاوێك دەبێت ژیان بکات. سیستەمی زیهنیەتی پیاوسالاری بەهەموو شێوەێك و ئامرازێکی دەیەوێت کە ڕۆڵ و نەخشی ژن لەناو کۆمەڵگادا بێ کاریگەر بکات، تەنانەت نایهەوێت کە ژن بەشداری سیاسەت بێت و ڕەنگی خۆی وەكو ژن لە بەڕێوەبردنی  کۆمەڵگادا دیاربکات. دەبینین کە ڕۆژانە بە دروستکردنی یاسایی جۆراوجۆر لەسەر بنەمای زیهنیەتی پیاوسالاری بەرامبەر بە کارو خەباتی تێکۆشانی ئازادی دەوەستێ و دەبێتە کۆسپ و لەمپەر، هەروەها ناهێڵێت کە ژن لە بواری زانستی ڕاستەقینە خۆی زانا بکات، تەنها کاتێك ڕێگە دەدات کە ناوەڕۆکی ئەو زانست و زانابوونە لە بەرژەوەندی سیستەم و دەوڵەت بێت.

سیستەمی ئێران ژنان هاندەدات بۆ ئەوەی لە چوارچێوەی ماڵ و بنەماڵەکانیان بمێننەوە و وەكو کارخانەێەك بۆداهاتووتی ئەم سیستەمە منداڵ دروست بکات، کادیری داهاتووی ئەم سیستەمە پەروەردە بکات، بەمەش دەوڵەت تەمەنی خۆی درێژ دەکاتەوە و خۆی لەسەر پێ دەهێڵێتەوە، هەر بۆییە ڕێگە نادات ژنان بەشداری سیاسەت بن و دەڵێن: سیاسەت کاری ژن نییە، کاری پیاوانە! لە گۆڕ هەموو ئەم جۆرە سیاسەتانە دەیوێت لە کەسایەتی ژندا بێ چارەبوون وبێ باوەڕی دروست بکات و بیانگەێنێتە ئەو باوەڕیەی کە بەڕاستی ژنان ناتوانن بەشداری سیاسەت و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا ببن. واتە دەتوانین بڵێن کە ئێران دەیەوێت سیاسەت لە ناو ژنان، گەنجان، کۆمەڵگا نامۆ بکات.

لە ئێستادا دەبینین کە ڕوانگەی کۆمەڵگا بەتایبەت ژنان بەرامبەر بە سیاسەت و سیاسەت کردن ئەوەییە کە کارێکی خراپ و پڕە لە فێڵکاری و بێ ئەخلاقی… دەتوانرێت بۆ سیستەمێکی دەوڵەت ئەمە بگوترێت، بەڵام واتای ڕاستەقینەی سیاسەت بەڕێوەبردنی کۆمەڵگاییە بە باشترین ڕێگا و ڕێباز، ئەخلاق و سیاسەت لە یەکتر جیاناکرێنەوە، هەر لەسەرەتاوە بەیەکەوە بوونە و گرێدراوی یەکتربوونە، هەروەك چۆن ئەخلاق ئاست و پێوانی بەڕێز و نرخی کۆمەڵگایە، وە سیاسەت ڕێگە و ڕێبازی پاراستنی ئەم ئاست و نرخانەی کۆمەڵگاییە.

سیاسەت و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا لە بنگەی خۆیدا ئەرکی ژنان بووە کە لە قۆناخێکی درێژدا بە زەخت و فشار لەدەستی ژنان سەندراوەتەوە و ژنانیان کۆیلە و مەحکوم بە چوارچێوەی ماڵ کردووە. دەوترێ: " گیا لەسەر پنجی خۆی شیندەبێتەوە" بۆییە  ژنان دەبێت دیسانەوە لەگەڵ واتای ڕاستەقینەی سیاسەت و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا ئاشت ببنەوە و بەشداری سیاسەت و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا بن، هەموو ئەو سیاسەت و یاسایانەی کە دژی مرۆڤایەتین لەم کۆمارە دژە ژنەدا بگۆڕن. سەبارەت بەم بابەتە بەڕێز عەبدوڵا ئۆجەلان دەڵێت: "جوانترین هونەر،هونەری سیاسەتە". ئەگەر باش سەرنج بدەینە ئەم وتەییە بۆمان دەردەکەوێت کە هونەر هەمیشە لەگەڵ خۆیدا جوانی دەهێنێت، هەر بۆییە سیاسەتیش ژیان جوان دەکات و ئاست و پێوانی ژیان بەڕێبازی جوان، لەهەمان کاتدا کۆمەڵگاێکی دیموکراتیك نیشان دەدات.

هەروەك دەزانرێت لە چەند مانگی داهاتوودا هەڵبژاردنەکانی سەرۆك کۆماریە، هەمیشە ڕێگری لە ژنان کراوە کە بتوانن لە هەڵبژاردنەکاندا بەشداربن و ڕەنگی خۆیان دیاری بکەن، یاخود دەبێت زیهنیەتی پیاو بێت، لە ڕاستی و جەوهەری خۆی دوور بێت، بە سەدان پاڵاوتە (فلتەری) سیستەمی زیهنیەتی پیاوسالاریدا تێپەڕ ببن ،ئاخۆ لەگۆڕ ئەم دەوڵەتەن یاخود نا؟! هەر بۆییە ئیدی ژنان دەبێ بەزانابوون و ئاگاداری و هۆشیاری بەشێوەێکی ڕاست نزیکی ئەم بابەتە ببنەوە و لەم بوارەدا پێشەنگایەتی و ڕۆڵی خۆیان دیاربکەن و کۆمەڵگاکەیان بەرەو کۆمەڵگاێکی ئازاد و دیموکراتیك ببەن، کە ئەمەش بە ئازادی خودی ژنان خۆیان مسۆگەر دەبێت.